محمدباقر قالیباف

محمدباقر قالیباف در سال ۱۳۴۰ در طرقبه، نزدیک مشهد، به دنیا آمد. در سال‌های جنگ ایران و عراق به سپاه پاسداران پیوست و به مسئولیت‌های فرماندهی رسید. این دوره، نقطه آغاز حضور او در ساختارهای نظامی و سپس مدیریت دولتی بود. زندگی سیاسی او را نمی‌توان فقط با دوره ریاست مجلس توضیح داد؛ تجربه فرماندهی، پلیس و شهرداری نیز بخشی از پیشینه‌اش است.

قالیباف پس از جنگ به مسئولیت‌های ارشد سپاه رسید و از ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۰ فرمانده نیروی هوایی سپاه بود. سپس تا سال ۲۰۰۵ فرماندهی نیروی انتظامی را بر عهده داشت. درباره عملکرد انتظامی او، به‌ویژه برخورد با اعتراضات، گزارش‌ها و انتقادهایی منتشر شده است. برای قضاوت درباره رویدادهای مشخص باید تاریخ، اسناد و روایت‌های مستقل را بررسی کرد.

قالیباف از ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۶ شهردار تهران بود؛ دوره‌ای طولانی که با توسعه زیرساخت‌ها، پروژه‌های حمل‌ونقل و تغییرات شهری همراه شد. منتقدان نیز درباره هزینه‌ها، شفافیت مالی، مدیریت شهری و برخی پرونده‌های مرتبط با شهرداری پرسش‌هایی مطرح کرده‌اند. بررسی دقیق این دوره باید با بودجه‌های مصوب، گزارش‌های حسابرسی و نتایج قابل اندازه‌گیری انجام شود، نه صرفاً شعارهای تبلیغاتی یا اتهام‌های اثبات‌نشده.

در انتخابات مجلس یازدهم به نمایندگی راه یافت و در مه ۲۰۲۰ رئیس مجلس شورای اسلامی شد. داده‌های اتحادیه بین‌المجالس نشان می‌دهد او در سال‌های بعد و از جمله مه ۲۰۲۶ نیز به این سمت انتخاب شده است. ریاست مجلس به معنی اختیار انفرادی برای تصویب قانون نیست؛ مجلس با رأی نمایندگان و مطابق آیین‌نامه داخلی تصمیم می‌گیرد.

قالیباف در دوره‌های مختلف، از جمله انتخابات ۲۰۰۵، ۲۰۱۳ و ۲۰۲۴، نامزد ریاست‌جمهوری بوده و در کارزار ۲۰۱۷ پیش از رأی‌گیری کنار رفت. حضور او در این رقابت‌ها نشان‌دهنده تلاش برای انتقال تجربه اجرایی و پایگاه سیاسی به سطح ریاست قوه مجریه است؛ اما انگیزه‌های شخصی را نمی‌توان بدون شاهد مستقیم به او نسبت داد. نتیجه هر دوره باید جداگانه بررسی شود.

رئیس مجلس جلسات را اداره می‌کند، در تنظیم دستور کار و روند بررسی طرح‌ها و لوایح نقش دارد و نمایندگی رسمی مجلس را در برخی تعاملات بر عهده می‌گیرد. با این حال مصوبات به رأی نمایندگان وابسته‌اند و مسیر قانون‌گذاری با نهادهایی مانند شورای نگهبان ارتباط دارد. موضع شخصی رئیس مجلس را نباید به‌صورت خودکار قانون یا تصمیم کل حکومت دانست.

رئیس مجلس می‌تواند از طریق مواضع سیاسی، دیپلماسی پارلمانی و فعالیت‌های قانون‌گذاری بر بحث‌های سیاست خارجی اثر بگذارد. در جریان بحران‌های سال ۲۰۲۶ نام قالیباف در گزارش‌هایی درباره مواضع ایران و احتمال گفت‌وگو با آمریکا مطرح شده است. روایت‌هایی که به منابع ناشناس متکی‌اند باید با همین قید گزارش شوند و با تأیید رسمی مذاکره یا نتیجه آن اشتباه گرفته نشوند.