واتیکان چگونه کشوری است؟ هفت پرسش درباره مرزها، تاریخ و زندگی
واتیکان شگفتانگیزترین نمونه یک کشور درون کشور دیگر است. این دولتشهر بسیار کوچک کاملاً در داخل شهر رم، پایتخت ایتالیا قرار دارد و از نظر مساحت کوچکترین کشور مستقل جهان بهشمار میرود. اما اهمیت آن با اندازهاش سنجیده نمیشود: واتیکان مرکز کلیسای کاتولیک و محل اقامت پاپ است و جایگاهی مذهبی و دیپلماتیک در مقیاس جهانی دارد. درک آن نیازمند تفکیک دو مفهوم است: دولتشهر واتیکان بهعنوان قلمرو مستقل، و سریر مقدس بهعنوان نهاد حاکمیتی و دیپلماتیک کلیسای کاتولیک. مرزهای واتیکان حاصل توافق تاریخی با ایتالیاست و نه صرفاً تقسیمات شهری رم. در هفت پرسش این پرونده، موقعیت جغرافیایی، تاریخ استقلال، ساختار حکمرانی و تفاوت واتیکان با لسوتو و سانمارینو را توضیح میدهیم.
- مساحت۰کیلومتر مربع
جمعیت، درآمد سرانه و امید به زندگی: بانک جهانی، تازهترین سال موجود. نمودار روند چندساله
واتیکان دقیقاً کجاست؟
واتیکان دولتشهری مستقل است که تمام قلمرو آن در داخل شهر رم در ایتالیا قرار دارد. هیچ مرزی با کشور دیگری جز ایتالیا ندارد. این ویژگی آن را همراه با لسوتو و سانمارینو در گروه سه کشور مستقل کاملاً درونبومی قرار میدهد.
چرا واتیکان کشور مستقل محسوب میشود؟
استقلال سرزمینی واتیکان بر پایه پیمان لاتران در سال ۱۹۲۹ میان ایتالیا و سریر مقدس به رسمیت شناخته شد. این توافق برای تضمین استقلال نهاد رهبری کلیسای کاتولیک از حکومت ایتالیا اهمیت داشت.
واتیکان و سریر مقدس چه تفاوتی دارند؟
واتیکان قلمرو و ساختار دولتشهر است؛ سریر مقدس نهاد حاکمیتی و دیپلماتیک مرتبط با پاپ و رهبری کلیسای کاتولیک است. این دو مفهوم نزدیکاند، اما در حقوق بینالملل یکسان نیستند و روابط دیپلماتیک عمدتاً با سریر مقدس برقرار میشود.
آیا واتیکان کوچکترین کشور جهان است؟
بله؛ واتیکان از نظر مساحت کوچکترین کشور مستقل جهان است و جمعیت بسیار محدودی دارد. وسعت اندک آن مانع از داشتن نهادهای اداری، خدماتی و سازوکارهای مستقل حکومتی نشده است.
چه کسی در واتیکان حکومت میکند؟
پاپ عالیترین مقام حاکمیتی واتیکان است و اداره روزمره امور از طریق نهادهای منصوب و قوانین دولتشهر انجام میشود. این ساختار با جمهوریهای پارلمانی یا پادشاهیهای مشروطه تفاوت بنیادی دارد.
میدان سنپیتر و کلیسای سنپیتر چه اهمیتی دارند؟
میدان و کلیسای سنپیتر از شناختهشدهترین مکانهای مذهبی جهاناند و محل گردهماییهای مهم کاتولیکها و بازدید گردشگران هستند. اهمیت آنها هم معماری و هنری است و هم مذهبی و تاریخی.
واتیکان چه تفاوتی با سانمارینو و لسوتو دارد؟
هر سه کشور درون یک کشور دیگر قرار دارند، اما واتیکان دولتشهری بسیار کوچک با نقش مذهبی جهانی است؛ سانمارینو جمهوری تاریخی درون ایتالیا و لسوتو پادشاهی کوهستانی درون آفریقای جنوبی است.
منابع و مطالعه بیشتر: دانشنامه بریتانیکا؛ بانک جهانی؛ تصویر: François Malan، CC BY-SA 3.0، Wikimedia Commons.
واتیکان در آمار
نمودار در حال بارگذاری…
جدول دادهها
منبع آمار: دادهٔ باز بانک جهانی. آمار سالانه است و سالهای بدون داده خالی میمانند. دیدن واتیکان روی کرهٔ زمین
هفت موضوع برای کشف بعدی
از همینجا ادامه بدهید؛ هر مسیر یک تعریف و هفت پرسش تازه دارد.
همه موضوعها- ۱ جغرافیا · ۹ دقیقهبلغارستان چگونه کشوری است؟ از تمدنهای باستان تا زندگی امروزبلغارستان در جنوب شرقی اروپا و در بخش شرقی بالکان قرار دارد؛ کشوری با پایتخت صوفیه، ساحل دریای…
- ۲ جغرافیا · ۲ دقیقهبرونئی چگونه کشوری است؟ هفت پرسش درباره مرزها، تاریخ و زندگیبرونئی کشوری کوچک در جزیره بورنئو در جنوب شرقی آسیاست که از نظر مرزهای زمینی تقریباً بهطور کامل…
- ۳ جغرافیا · ۲ دقیقهگامبیا چگونه کشوری است؟ هفت پرسش درباره مرزها، تاریخ و زندگیگامبیا یکی از جالبترین شکلهای مرزی آفریقا را دارد: کشوری باریک و کشیده که دو سوی رود گامبیا…
- ۴ جغرافیا · ۲ دقیقهسان مارینو چگونه کشوری است؟ هفت پرسش درباره مرزها، تاریخ و زندگیسانمارینو کشوری مستقل در قلب شبهجزیره ایتالیاست که تمام مرزهای زمینیاش با ایتالیا مشترک است. این جمهوری کوچک،…
- ۵ جغرافیا · ۲ دقیقهبوروندی چگونه کشوری است؟ هفت پرسش درباره مرزها، تاریخ و زندگیبوروندی کشوری کوچک در منطقه دریاچههای بزرگ شرق آفریقاست. روی نقشه، میان رواندا، تانزانیا و جمهوری دموکراتیک کنگو…
- ۶ جغرافیا · ۲ دقیقهماداگاسکار چگونه کشوری است؟ هفت پرسش درباره مرزها، تاریخ و زندگیماداگاسکار از نظر جغرافیایی نقطه مقابل کشورهای محصور در خشکی است. این کشور جزیرهای بزرگ در اقیانوس هند،…
- ۷ جغرافیا · ۲ دقیقهاسواتینی چگونه کشوری است؟ هفت پرسش درباره مرزها، تاریخ و زندگیاسواتینی در جنوب آفریقا نمونه جالبی از کشوری است که تقریباً در محاصره یک همسایه قرار دارد، اما…