آسترازنکا چیست؟ هفت پرسش درباره غول داروسازی سوئدی–بریتانیایی
آسترازنکا (AstraZeneca) یکی از بزرگترین شرکتهای داروسازی و زیستفناوری جهان است؛ شرکتی با ریشههای سوئدی و بریتانیایی که از ادغام Astra AB سوئد و Zeneca بریتانیا در ۱۹۹۹ پدید آمد و امروز در کمبریج مستقر است. داروهای این شرکت از سرطان تا بیماریهای تنفسی و نادر را دربر میگیرد و یکی از سه مرکز اصلی پژوهش آن در گوتنبرگ سوئد است. گزارشها درباره کاهش حدود ۶۰۰ شغل تجاری این شرکت در آمریکا در نوامبر ۲۰۲۶ آن را دوباره به خبرها آورد؛ این مدخل توضیح میدهد آسترازنکا چیست، از کجا آمده، چگونه سازمان یافته و برنامه بازسازی تازهاش چه معنایی دارد.
- تأسیس۱۹۱۳۱۱۳ سال پیش
- مقرکمبریج
- رئیسلیف یوهانسن
- کارکنان۷۰٬۶۰۰نفر
شناسنامهٔ آسترازنکا
AstraZeneca · شرکت داروسازی بریتانیایی-سوئدی
- نوع
- کسبوکار، شرکت سهامی عام
- تأسیس
- ۱۹۱۳
- مقر
- کمبریج
- کشور
- بریتانیا
- رئیس
- لیف یوهانسن
- مدیرعامل
- پاسکال سوریوت
- کارکنان
- ۷۰٬۶۰۰
- صنعت
- صنایع داروسازی
همهٔ مشخصات ۱ مورد دیگر
- وبگاه
- astrazeneca.com
توضیحات و منابع
این مشخصات خودکار از ویکیداده (پایگاه دادهٔ آزاد) گرفته و ماهی یک بار تازه میشود. مقالهٔ ویکیپدیای فارسی
تصویر: ویکیانبار، با مجوز آزاد.
آسترازنکا دقیقاً چه شرکتی است و در چه حوزههایی فعالیت میکند؟
آسترازنکا (AstraZeneca plc) یک شرکت چندملیتی داروسازی و زیستفناوری سوئدی–بریتانیایی است که دفتر مرکزی آن در پردیس زیستپزشکی کمبریج انگلستان قرار دارد. سبد محصولات این شرکت بیماریهای مهمی را در حوزههایی مانند سرطان (انکولوژی)، بیماریهای قلبیعروقی و متابولیک، تنفسی و ایمنیشناسی، عفونتها، علوم اعصاب و بیماریهای نادر پوشش میدهد. آسترازنکا هم داروهای مراقبت عمومی و هم داروهای تخصصی تولید میکند و در کنار دارو، واکسن نیز در سبد خود دارد. این شرکت از زمان تأسیس در شمار بزرگترین شرکتهای داروسازی جهان بوده است.
آسترازنکا چگونه شکل گرفت و ریشه سوئدی و بریتانیایی آن از کجاست؟
ریشه سوئدی شرکت به Astra AB برمیگردد که در سال ۱۹۱۳ در شهر سودرتلیه سوئد به دست حدود ۴۰۰ پزشک و داروساز تأسیس شد و در قرن بیستم به بزرگترین شرکت داروسازی سوئد تبدیل شد. بخش بریتانیایی، Zeneca Group، در ۱۹۹۳ از جداشدن فعالیتهای دارویی و شیمیایی شرکت بریتانیایی ICI پدید آمد. این دو در ۶ آوریل ۱۹۹۹ ادغام شدند؛ سهامداران زنکا ۵۳٫۵ درصد و سهامداران آسترا ۴۶٫۵ درصد سهام شرکت جدید را گرفتند و مقر اصلی در بریتانیا تعیین شد. به همین دلیل آسترازنکا هم در لندن و هم در بورس استکهلم پذیرفته شده است.
ساختار پژوهشی و بازارهای سهام آسترازنکا چگونه سازمان یافته است؟
آسترازنکا پژوهش و توسعه خود را در سه مرکز راهبردی متمرکز کرده است: کمبریج در انگلستان، گوتنبرگ در سوئد و گیترزبرگ در ایالت مریلند آمریکا. این تمرکز حاصل بازسازی بزرگ سال ۲۰۱۳ بود که با تعطیلی برخی مراکز پژوهشی، از جمله در لوند سوئد، همراه شد. سهام اصلی شرکت در بورس لندن معامله میشود و جزو شاخص FTSE 100 است؛ در بورس نزدک استکهلم نیز فهرست شده است. به گزارش منابع، شرکت در ابتدای ۲۰۲۶ از بازار نزدک خارج شد و از فوریه همان سال سهام عادی آن مستقیماً در بورس نیویورک عرضه شد.
آسترازنکا چه اندازهای دارد و چرا تصمیمهایش اهمیت اقتصادی دارد؟
طبق دادههای منتشرشده، درآمد آسترازنکا در سال ۲۰۲۵ حدود ۵۸٫۷ میلیارد دلار و سود خالص آن حدود ۱۰٫۲ میلیارد دلار بوده و حدود ۸۹ هزار و ۹۰۰ نفر کارمند داشته است. در گزارش رسمی ۹ ماه نخست ۲۰۲۶، درآمد کل حدود ۴۶٫۹ میلیارد دلار و رشد آن با نرخ ارز ثابت ۷ درصد اعلام شد؛ درآمد سهماهه سوم نیز حدود ۱۶٫۲ میلیارد دلار بود. به دلیل این اندازه، تصمیمهای شرکت درباره نیروی کار، سرمایهگذاری و قیمت دارو بر بازارهای سهام، اشتغال در چند کشور و دسترسی بیماران به درمان اثر میگذارد. این ارقام گزارش شرکتاند و نه ارزیابی مستقل.
منابع: مدخل AstraZeneca در ویکیپدیای انگلیسی، گزارش رسمی نتایج نهماهه و سهماهه سوم ۲۰۲۶ آسترازنکا (Business Wire)
چه کسانی آسترازنکا را اداره میکنند و کدام خریدها شرکت را شکل دادهاند؟
مدیرعاملی آسترازنکا بر عهده سر پاسکال سوریو (Pascal Soriot) است و میشل دماره (Michel Demaré) ریاست هیئتمدیره را دارد. رشد شرکت تا حد زیادی از راه خرید شرکتهای دیگر بوده است؛ از جمله خرید MedImmune در ۲۰۰۷ با حدود ۱۵٫۲ میلیارد دلار که به بازوی داروهای زیستی شرکت تبدیل شد، و خرید Alexion Pharmaceuticals در ۲۰۲۱ که حضور شرکت را در بیماریهای نادر گسترش داد. آسترازنکا در ۲۰۱۴ پیشنهاد خرید فایزر به ارزش حدود ۶۹٫۴ میلیارد پوند را رد کرد. در اوت ۲۰۲۶ نیز گفتوگوهایی درباره ادغام با بریستول مایرز اسکوئیب گزارش شد که به نتیجه نرسید.
آسترازنکا با چه اختلافها و انتقادهایی روبهرو بوده است؟
شناختهشدهترین بحث درباره آسترازنکا به واکسن کووید-۱۹ مشترک با دانشگاه آکسفورد برمیگردد که در دسامبر ۲۰۲۰ در بریتانیا مجوز اضطراری گرفت؛ قرارداد عرضه این واکسن به اتحادیه اروپا در ۲۰۲۱ به اختلاف علنی میان کمیسیون اروپا و شرکت بر سر تعهدات تحویل انجامید. دستمزد مدیرعامل نیز در ۲۰۲۴ از سوی برخی سرمایهگذاران و کارشناسان حاکمیت شرکتی نقد شد. در اکتبر ۲۰۲۴ شرکت اعلام کرد رئیس بخش چین آن تحت تحقیق مقامهای چینی قرار گرفته و بازداشت شده است. جزئیات و نتیجه این تحقیق در منابع بررسیشده روشن نیست و نباید آن را حکم قطعی تلقی کرد.
برنامه بازسازی تازه آسترازنکا چیست و خبر کاهش ۶۰۰ شغل در آمریکا با آن چه نسبتی دارد؟
آسترازنکا همزمان با نتایج سهماهه سوم ۲۰۲۶ برنامهای سهساله با نام Reshaping for Sustainable Growth را اعلام کرد که هدفش بازآرایی منابع و تقویت توانمندیها است. شرکت گفته این برنامه تا ۲ میلیارد دلار هزینه یکباره دارد، حدود ۱٫۵ میلیارد دلار صرفهجویی سالانه پیش از مالیات ایجاد میکند، صرفهجویی عمدتاً به خط لوله داروها بازمیگردد و فعالیتها تا پایان ۲۰۲۹ تمام میشود. گزارش بلومبرگ درباره کاهش حدود ۶۰۰ شغل در تیمهای فروش و بازاریابی تنفسی و ایمنیشناسی در آمریکا متکی بر منابع مطلع است و شرکت جزئیات آن را تأیید نکرده است. پیوند مستقیم این عدد با برنامه بازسازی هنوز رسماً اعلام نشده است.
منابع: گزارش رسمی نتایج نهماهه و سهماهه سوم ۲۰۲۶ آسترازنکا (Business Wire)، گزارش رونما درباره کاهش حدود ۶۰۰ شغل تجاری آسترازنکا در آمریکا
دادههای مالی و ساختاری بر اساس منابع در دسترس تا ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ است.
گاهشمار آسترازنکا
- ۱۹۱۳تأسیس در کمبریج
- ۲۰۱۲لیف یوهانسن، رئیس
- ۲۰۱۲پاسکال سوریوت، مدیرعامل
منبع گاهشمار: ویکیداده
پیوندهای مرتبط
آسترازنکا در خبرهای رونما
هفت موضوع برای کشف بعدی
از همینجا ادامه بدهید؛ هر مسیر یک تعریف و هفت پرسش تازه دارد.
همه موضوعها- ۱ سازمانها و نهادها · ۱ دقیقهاداره فدرال هوانوردی آمریکا (FAA) چیست؟ هفت پرسش درباره نهادی که آسمان آمریکا را اداره میکنداداره فدرال هوانوردی آمریکا (Federal Aviation Administration یا FAA) نهادی است که آسمان غیرنظامی ایالات متحده را مدیریت…
- ۲ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهانویدیا چیست؟ هفت پرسش درباره شرکتی که به موتور تراشهای هوش مصنوعی تبدیل شدانویدیا (NVIDIA Corporation) شرکت فناوری آمریکایی با دفتر مرکزی در سانتا کلارای کالیفرنیاست که با تراشههای گرافیکی بازیهای…
- ۳ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهحزب آلترناتیو برای آلمان (AfD) چیست؟ هفت پرسش دربارهٔ پیدایش، مواضع و جایگاه امروز آن«آلترناتیو برای آلمان» یا AfD (افدی) حزبی است که در کمتر از یک دهه از گروهی کوچک در…
- ۴ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهپیمان دوستی و همکاری در جنوب شرق آسیا (TAC) چیست؟ هفت پرسشپیمان دوستی و همکاری در جنوب شرق آسیا (TAC) از اسناد پایه نظم منطقهای جنوب شرق آسیاست که…
- ۵ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهفرانکوفونی چیست؟ هفت پرسش درباره سازمان بینالمللی کشورهای فرانسهزبانسازمان بینالمللی فرانکوفونی (OIF) نهادی میاندولتی است که دولتها و حکومتهایی را گرد هم میآورد که پیوندی تاریخی…
- ۶ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهآسهآن چیست؟ هفت پرسش درباره اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیاآسهآن، یا اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا، مهمترین سازمان منطقهای جنوب شرق آسیاست که از ۱۹۶۷ تاکنون از…
- ۷ سازمانها و نهادها · ۵ دقیقهحزب چپ سوئد چیست؟ هفت پرسش درباره تاریخچه، برنامه سیاسی و نقش آن در پارلمانحزب چپ سوئد (Vänsterpartiet) یک حزب پارلمانی با ریشه تاریخی در جنبش کارگری سال ۱۹۱۷ است. این حزب…