سپاه پاسداران
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی یک سازمان نظامی و امنیتی ایران است که پس از انقلاب ۱۳۵۷ تأسیس شد و در کنار ارتش جمهوری اسلامی فعالیت میکند. مأموریت قانونی اولیه آن با پاسداری از انقلاب اسلامی پیوند دارد و در طول جنگ ایران و عراق، ساختار و توان عملیاتی آن بهطور چشمگیری گسترش یافت. این سازمان اکنون بخشهای مختلفی از جمله نیروی زمینی، نیروی دریایی، نیروی هوافضا، نیروی قدس و بسیج دارد و نهادهای اطلاعاتی و پشتیبانی نیز با آن مرتبطاند. وظایف این بخشها یکسان نیست: برخی بر عملیات داخل کشور و دفاع سرزمینی تمرکز دارند، برخی بر حوزه دریایی و موشکی و برخی بر ارتباطات نظامی برونمرزی. سپاه تحت فرماندهی کل نیروهای مسلح قرار دارد و رابطه ساختاری آن با رهبر جمهوری اسلامی با رابطه وزارت دفاع یا ارتش تفاوتهایی دارد. علاوه بر نقش نظامی، حضور اقتصادی و سیاسی سپاه و عملکرد آن در برخورد با اعتراضات، موضوع بحثها و انتقادهای داخلی و بینالمللی بوده است. بررسی دقیق آن مستلزم شناخت ساختار، اختیارات و مسئولیتهای هر نهاد است.

- تأسیس۱۹۷۹۴۷ سال پیش
- مقرتهران
- کارکنان۱۲۵٬۰۰۰نفر
شناسنامهٔ سپاه پاسداران
Islamic Revolutionary Guard Corps · سازمانی نظامی در جهت پاسداری از نظام جمهوری اسلامی ایران
- نوع
- نظامینما، سازمان اطلاعاتی
- تأسیس
- ۵ مه ۱۹۷۹
- بنیانگذار
- سید روحالله موسوی خمینی، محسن سازگارا
- مقر
- تهران
- کشور
- ایران
- کارکنان
- ۱۲۵٬۰۰۰
- وبگاه
- sepahnews.com
توضیحات و منابع
این مشخصات خودکار از ویکیداده (پایگاه دادهٔ آزاد) گرفته و ماهی یک بار تازه میشود. مقالهٔ ویکیپدیای فارسی
تصویر: ویکیانبار، با مجوز آزاد.
سپاه پاسداران چرا و چه زمانی تأسیس شد؟
سپاه پس از انقلاب سال ۱۳۵۷ و در سال ۱۹۷۹ تأسیس شد؛ هدف اولیه اعلامشده، حفاظت از نظام تازهتأسیس و دستاوردهای انقلاب بود. جنگ ایران و عراق در سالهای ۱۳۵۹ تا ۱۳۶۷ باعث توسعه توان نظامی و ایجاد ساختارهای گستردهتر شد. این سازمان بهتدریج از نیرویی انقلابی به مجموعهای دارای شاخههای تخصصی زمینی، دریایی، هوافضا و برونمرزی تبدیل شد.
منابع این پاسخ
تفاوت سپاه با ارتش جمهوری اسلامی ایران چیست؟
ایران دو مجموعه اصلی نظامی دارد: ارتش و سپاه. ارتش بهطور سنتی مسئول دفاع متعارف از مرزها و سرزمین است؛ سپاه افزون بر مأموریتهای نظامی، مسئولیتهایی مرتبط با پاسداری از نظام سیاسی را بر عهده دارد. هر دو در چارچوب فرماندهی کل نیروهای مسلح عمل میکنند، اما سازماندهی، تجهیزات، مأموریتها و حوزه عملشان یکسان نیست.
منابع این پاسخ
نیروهای زمینی، دریایی و هوافضای سپاه چه وظایفی دارند؟
نیروی زمینی سپاه دارای یگانهای رزمی و ساختارهای استانی است. نیروی دریایی آن عمدتاً در خلیج فارس و تنگه هرمز نقش دارد و در کنار نیروی دریایی ارتش فعالیت میکند. نیروی هوافضا در حوزه موشکهای بالستیک، پهپادها و سامانههای مرتبط مسئولیت دارد. مأموریت و اندازه واقعی هر شاخه ممکن است در دورههای مختلف تغییر کند.
منابع این پاسخ
نیروی قدس چیست و چه تفاوتی با بخشهای دیگر دارد؟
نیروی قدس بازوی عمدتاً برونمرزی سپاه است و در ارتباط با متحدان و گروههای مسلح منطقهای، آموزش و پشتیبانی و برخی عملیات خارج از ایران نقش داشته است. فعالیت آن با نیروهای زمینی و دریایی که مسئولیتهای سرزمینی مشخصتری دارند متفاوت است. نوع رابطه نیروی قدس با هر گروه منطقهای باید بر اساس شواهد موردی بررسی شود، نه فرض یکسانبودن همه آنها.
منابع این پاسخ
سازمان بسیج چه جایگاهی در ساختار سپاه دارد؟
بسیج مجموعهای شبهنظامی و سازمانیافته با شبکههای محلی و داوطلبانه است که در ساختار سپاه قرار دارد. در کنار فعالیتهای امدادی و اجتماعی گزارششده، واحدهایی از بسیج در حوزه امنیت داخلی و برخورد با اعتراضات نیز نقش داشتهاند. شمار اعضای ثبتنامشده، داوطلبان قابل بسیج و نیروهای فعال، یکسان نیست و نباید بدون تعریف مشخص با هم جمع زده شود.
منابع این پاسخ
سپاه چگونه بر سیاست و اقتصاد ایران اثر میگذارد؟
فرماندهان پیشین سپاه در دورههای مختلف به سمتهای دولتی و پارلمانی راه یافتهاند و بنگاهها و نهادهای اقتصادی مرتبط با سپاه نیز در پروژههای عمرانی و بخشهای دیگر فعالیت کردهاند. میزان واقعی نفوذ این مجموعه به حوزه، دوره زمانی و معیار اندازهگیری وابسته است. منتقدان از تمرکز قدرت و نبود شفافیت سخن میگویند و حامیان بر نقش امنیتی و اقتصادی آن تأکید دارند.
منابع این پاسخ
وضعیت حقوقی سپاه در کشورهای مختلف چگونه است؟
برخورد دولتها با سپاه یکسان نیست. آمریکا آن را در فهرست سازمانهای تروریستی خارجی قرار داده و برخی کشورهای دیگر نیز محدودیتها و تحریمهایی علیه آن وضع کردهاند. این تصمیمها در زمانهای متفاوت و با مبانی حقوقی مختلف گرفته شدهاند؛ عنوانگذاری یک دولت نباید بهعنوان موضع مشترک همه کشورها ارائه شود. ارزیابی هر پرونده نیازمند بررسی قانون و تاریخ تصمیم مربوط است.
منابع این پاسخ
پیوندهای مرتبط
سپاه پاسداران در خبرهای رونما
منابع و بازبینی
هفت موضوع برای کشف بعدی
از همینجا ادامه بدهید؛ هر مسیر یک تعریف و هفت پرسش تازه دارد.
همه موضوعها- ۱ سازمانها و نهادها · ۱ دقیقهاداره فدرال هوانوردی آمریکا (FAA) چیست؟ هفت پرسش درباره نهادی که آسمان آمریکا را اداره میکنداداره فدرال هوانوردی آمریکا (Federal Aviation Administration یا FAA) نهادی است که آسمان غیرنظامی ایالات متحده را مدیریت…
- ۲ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهانویدیا چیست؟ هفت پرسش درباره شرکتی که به موتور تراشهای هوش مصنوعی تبدیل شدانویدیا (NVIDIA Corporation) شرکت فناوری آمریکایی با دفتر مرکزی در سانتا کلارای کالیفرنیاست که با تراشههای گرافیکی بازیهای…
- ۳ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهحزب آلترناتیو برای آلمان (AfD) چیست؟ هفت پرسش دربارهٔ پیدایش، مواضع و جایگاه امروز آن«آلترناتیو برای آلمان» یا AfD (افدی) حزبی است که در کمتر از یک دهه از گروهی کوچک در…
- ۴ سازمانها و نهادها · ۵ دقیقهآسترازنکا چیست؟ هفت پرسش درباره غول داروسازی سوئدی–بریتانیاییآسترازنکا (AstraZeneca) یکی از بزرگترین شرکتهای داروسازی و زیستفناوری جهان است؛ شرکتی با ریشههای سوئدی و بریتانیایی که…
- ۵ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهپیمان دوستی و همکاری در جنوب شرق آسیا (TAC) چیست؟ هفت پرسشپیمان دوستی و همکاری در جنوب شرق آسیا (TAC) از اسناد پایه نظم منطقهای جنوب شرق آسیاست که…
- ۶ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهفرانکوفونی چیست؟ هفت پرسش درباره سازمان بینالمللی کشورهای فرانسهزبانسازمان بینالمللی فرانکوفونی (OIF) نهادی میاندولتی است که دولتها و حکومتهایی را گرد هم میآورد که پیوندی تاریخی…
- ۷ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهآسهآن چیست؟ هفت پرسش درباره اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیاآسهآن، یا اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا، مهمترین سازمان منطقهای جنوب شرق آسیاست که از ۱۹۶۷ تاکنون از…