بریکس
بریکس (BRICS) مجمعی برای هماهنگی سیاسی، اقتصادی و توسعهای اقتصادهای نوظهور و کشورهای موسوم به جنوب جهانی است. نام آن ابتدا برای برزیل، روسیه، هند و چین به کار رفت و پس از پیوستن آفریقای جنوبی به قالب بریکس تبدیل شد. نشستهای سران از سال ۲۰۰۹ برگزار میشوند و همکاری درباره نظام مالی، توسعه، تجارت، فناوری و اصلاح حکمرانی جهانی در دستور کار آن قرار دارد. از سال ۲۰۲۴ روند گسترش اعضا شتاب گرفت و ایران، مصر، اتیوپی، امارات و سپس اندونزی به جمع اعضا پیوستند. درباره وضعیت عضویت عربستان سعودی، منابع رسمی مختلف در مقاطعی اطلاعات متفاوت منتشر کردهاند؛ بنابراین بهتر است برای شمارش اعضا از اعلامیه تاریخدار ریاست دورهای استفاده شود. بریکس اتحادیه گمرکی، واحد پول مشترک یا پیمان دفاعی نیست. بانک توسعه جدید نیز نهادی مرتبط اما دارای ساختار حقوقی جداگانه است. برای ارزیابی اهمیت بریکس باید هدفها را از نتایج اجرایی و مواضع اعضای متفاوت جدا کرد.

- تأسیس۲۰۰۹۱۷ سال پیش
- اعضا۱۱
شناسنامهٔ بریکس
BRICS · سازمان بیندولتی به رهبری اقتصادهای نوظهور
- نوع
- ائتلاف، سازمان بینالمللی
- تأسیس
- ۱۶ ژوئن ۲۰۰۹
- شمار اعضا
- ۱۱
- صنعت
- تجارت
توضیحات و منابع
این مشخصات خودکار از ویکیداده (پایگاه دادهٔ آزاد) گرفته و ماهی یک بار تازه میشود. مقالهٔ ویکیپدیای فارسی
تصویر: ویکیانبار، با مجوز آزاد.
بریکس از کجا و چگونه شکل گرفت؟
اصطلاح BRIC در سال ۲۰۰۱ در یک تحلیل اقتصادی برای چهار اقتصاد نوظهور برزیل، روسیه، هند و چین مطرح شد. دولتهای این کشورها از سال ۲۰۰۶ همکاری رسمیتری آغاز کردند و نخستین نشست سران در ۲۰۰۹ برگزار شد. آفریقای جنوبی در ۲۰۱۱ به جمع پیوست و حرف S به نام گروه افزوده شد.
منابع این پاسخ
هدف اصلی بریکس چیست؟
بریکس برای هماهنگی کشورهای عضو درباره توسعه اقتصادی، اصلاح نهادهای حکمرانی بینالمللی، تجارت، فناوری و همکاریهای سیاسی عمل میکند. این گروه میکوشد سهم و صدای اقتصادهای نوظهور را در تصمیمهای جهانی پررنگتر کند. البته اعضا درباره همه مسائل سیاست خارجی و اقتصاد اتفاقنظر ندارند.
منابع این پاسخ
بریکس چند عضو دارد و چرا آمارها گاهی متفاوتاند؟
ریاست برزیلی بریکس در سال ۲۰۲۵ از یازده عضو کامل نام برد و پیوستن اندونزی را اعلام کرد. برخی دیگر از نهادهای رسمی در مقاطعی وضعیت عربستان را «کشور دعوتشده» توصیف کردند. این اختلاف نشان میدهد برای گزارش شمار اعضا باید تاریخ، نهاد اعلامکننده و تمایز میان عضو کامل، شریک و دعوتشده را ذکر کرد.
منابع این پاسخ
ایران چه زمانی وارد بریکس شد؟
ایران در روند گسترش گروه در سال ۲۰۲۳ دعوت شد و از ابتدای ۲۰۲۴ در فهرست اعضای جدید قرار گرفت. عضویت زمینه مشارکت در نشستها و طرحهای همکاری را فراهم میکند، اما خودبهخود تحریمها را لغو یا دسترسی بیقیدوشرط به نظام مالی جهانی ایجاد نمیکند.
منابع این پاسخ
آیا بریکس پول مشترک یا اتحاد نظامی دارد؟
خیر. بریکس واحد پول مشترک اجرایی و پیمان دفاع جمعی ندارد. بحثهایی درباره تسهیل پرداخت با ارزهای ملی و ابزارهای مالی جایگزین مطرح شدهاند، اما این بحثها را نباید با ایجاد پول واحد اشتباه گرفت. گروه سازوکار سیاسی و اقتصادی همکاری است، نه دولت فدرال یا اتحاد نظامی.
منابع این پاسخ
بانک توسعه جدید چه نقشی دارد؟
بانک توسعه جدید با ابتکار کشورهای بریکس برای تأمین مالی پروژههای زیرساختی و توسعه پایدار تأسیس شد. این بانک سازوکار حقوقی و عضویت خاص خود را دارد و تمام فعالیتهای بریکس از طریق آن انجام نمیشوند. وام مصوب و پروژه واقعاً اجراشده نیز باید جداگانه سنجیده شوند.
منابع این پاسخ
چرا بریکس برای زندگی مردم و اقتصاد مهم است؟
همکاری اعضا میتواند بر تجارت، سرمایهگذاری، مسیرهای پرداخت و سیاستهای توسعه اثر بگذارد، اما نتیجه هر تصمیم به اجرا و شرایط کشورها وابسته است. برای سنجش تأثیر بر مردم باید ارقام واقعی سرمایهگذاری، هزینه تجارت و نتایج پروژهها را بررسی کرد. بزرگی جمعیت اعضا بهتنهایی موفقیت سیاستهای مشترک را اثبات نمیکند.
منابع این پاسخ
پیوندهای مرتبط
بریکس در خبرهای رونما
منابع و بازبینی
هفت موضوع برای کشف بعدی
از همینجا ادامه بدهید؛ هر مسیر یک تعریف و هفت پرسش تازه دارد.
همه موضوعها- ۱ سازمانها و نهادها · ۱ دقیقهاداره فدرال هوانوردی آمریکا (FAA) چیست؟ هفت پرسش درباره نهادی که آسمان آمریکا را اداره میکنداداره فدرال هوانوردی آمریکا (Federal Aviation Administration یا FAA) نهادی است که آسمان غیرنظامی ایالات متحده را مدیریت…
- ۲ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهانویدیا چیست؟ هفت پرسش درباره شرکتی که به موتور تراشهای هوش مصنوعی تبدیل شدانویدیا (NVIDIA Corporation) شرکت فناوری آمریکایی با دفتر مرکزی در سانتا کلارای کالیفرنیاست که با تراشههای گرافیکی بازیهای…
- ۳ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهحزب آلترناتیو برای آلمان (AfD) چیست؟ هفت پرسش دربارهٔ پیدایش، مواضع و جایگاه امروز آن«آلترناتیو برای آلمان» یا AfD (افدی) حزبی است که در کمتر از یک دهه از گروهی کوچک در…
- ۴ سازمانها و نهادها · ۵ دقیقهآسترازنکا چیست؟ هفت پرسش درباره غول داروسازی سوئدی–بریتانیاییآسترازنکا (AstraZeneca) یکی از بزرگترین شرکتهای داروسازی و زیستفناوری جهان است؛ شرکتی با ریشههای سوئدی و بریتانیایی که…
- ۵ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهپیمان دوستی و همکاری در جنوب شرق آسیا (TAC) چیست؟ هفت پرسشپیمان دوستی و همکاری در جنوب شرق آسیا (TAC) از اسناد پایه نظم منطقهای جنوب شرق آسیاست که…
- ۶ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهفرانکوفونی چیست؟ هفت پرسش درباره سازمان بینالمللی کشورهای فرانسهزبانسازمان بینالمللی فرانکوفونی (OIF) نهادی میاندولتی است که دولتها و حکومتهایی را گرد هم میآورد که پیوندی تاریخی…
- ۷ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهآسهآن چیست؟ هفت پرسش درباره اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیاآسهآن، یا اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا، مهمترین سازمان منطقهای جنوب شرق آسیاست که از ۱۹۶۷ تاکنون از…