گریناسام (Green SM) چیست؟ هفت پرسش درباره تاکسی برقی ویتنامی که به استکهلم آمده است
گریناسام (Green SM) که در ویتنام با نام «شاناسام» (Xanh SM) شناخته میشود، شرکت تاکسی و خودروی اشتراکی تمامبرقی است که در سال ۲۰۲۳ به دست فام نات وونگ، بنیانگذار گروه وینگروپ، در هانوی راه افتاد. ناوگان آن از خودروهای برقی وینفست، خودروساز همان گروه، تشکیل شده و با رنگ فیروزهای شناخته میشود. این شرکت پس از گسترش در جنوب شرق آسیا، در ۲۰۲۶ وارد اروپا شد و اکنون با مجوز ۲٬۵۰۰ تاکسی از اداره حملونقل سوئد کار خود را از استکهلم آغاز میکند. این مدخل در هفت پرسش توضیح میدهد گریناسام کیست، چگونه کار میکند و چرا ورودش به سوئد بحثبرانگیز شده است.
گریناسام دقیقاً چه شرکتی است و چه نامهایی دارد؟
نام رسمی این شرکت «شرکت سهامی تحرک سبز و هوشمند» (Green and Smart Mobility JSC یا GSM) است. در ویتنام و لائوس با برند Xanh SM فعالیت میکند؛ «Xanh» در ویتنامی به رنگ آبیسبز اشاره دارد. در اندونزی ابتدا با همین نام آغاز کرد، اما در آوریل ۲۰۲۵ برای تلفظ آسانتر به Green SM تغییر نام داد و در فیلیپین با نام Green GSM شناخته میشود. فعالیت اصلی شرکت دو بخش دارد: خدمات تاکسی و درخواست سفر با خودروهای برقی، و اجاره خودرو و موتورسیکلت برقی وینفست. به همین دلیل گریناسام را باید هم شرکت حملونقل دانست و هم بازوی توزیع خودروهای یک خودروساز.
منابع: ویکیپدیای انگلیسی، مدخل Green SM (Xanh SM) و منابع ویتنامی، دانمارکی و اندونزیایی آن
گریناسام چه زمانی و به دست چه کسی تأسیس شد؟
این شرکت را فام نات وونگ (Phạm Nhật Vượng)، ثروتمند ویتنامی و رئیس وینگروپ، بنیان گذاشت. به نوشته ویکیپدیا بر پایه رسانههای ویتنامی، سرمایه ثبتی آن ۳ هزار میلیارد دونگ بوده و حدود ۹۵ درصد سهام در اختیار خود وونگ است. فعالیت رسمی در ۱۴ آوریل ۲۰۲۳ در هانوی آغاز شد و چند روز بعد به شهر هوشیمین رسید. شرکت تأسیس خود را با هدف ملی ویتنام برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای از حملونقل پیوند داده است. وینگروپ، به نوشته Carup، در املاک، هتلداری و خودروسازی فعال است و وینفست و گریناسام هر دو زیرمجموعه همین شبکهاند.
منابع: ویکیپدیای انگلیسی، مدخل Green SM (Xanh SM) و منابع ویتنامی، دانمارکی و اندونزیایی آن؛ Carup.se، ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶
ابهام: ارقام سرمایه و سهم مالکیت از منابع ویتنامی نقلشده در ویکیپدیا آمده و در این مدخل مستقیماً با اسناد ثبتی شرکت تطبیق داده نشده است.
مدل کاری گریناسام با اوبر و بولت چه تفاوتی دارد؟
اوبر و بولت عمدتاً پلتفرمهایی هستند که رانندگان یا شرکتهای مستقل با خودروی خود روی آنها کار میکنند. گریناسام، به گزارش Carup، تا حد زیادی از خودروهای برقی متعلق به خود استفاده میکند و رانندگان را بهعنوان کارمند با حقوق پایه ثابت استخدام میکند. در سوئد، طبق قرارداد استخدامی که رادیو سوئد بررسی کرده، حقوق ماهانه کمی بیش از ۲۷ هزار کرون بهعلاوه امکان پورسانت پیشنهاد شده است. همه خودروها برقیاند و از وینفست تأمین میشوند؛ در دانمارک عمدتاً مدل VF 8 و در کنار آن VF 6 به کار رفته است. این مدل سرمایهبر به شرکت کنترل بیشتری بر کیفیت و ناوگان میدهد، اما هزینه اولیه سنگینی دارد.
منابع: Carup.se، ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶؛ رادیو سوئد (P4 Stockholm)؛ ویکیپدیای انگلیسی، مدخل Green SM (Xanh SM) و منابع ویتنامی، دانمارکی و اندونزیایی آن
ابهام: مدل خودروهایی که در سوئد استفاده خواهد شد هنوز رسماً اعلام نشده است.
گریناسام تاکنون در کدام کشورها فعال شده است؟
گسترش بینالمللی گریناسام سریع بوده است. نخستین بازار خارجی لائوس بود که در نوامبر ۲۰۲۳ در وینتیان راهاندازی شد. اندونزی در دسامبر ۲۰۲۴ و فیلیپین در میانه ۲۰۲۵ دنبال آن آمدند. در ۲۰۲۶ شرکت وارد اروپا شد: نخست دانمارک، با حدود ۶۰۰ خودرو در کپنهاگ و آغاز رسمی خدمات در ژوئیه، و سپس هلند که فعالیت آزمایشی در آن از ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶ گزارش شده است. ویکیپدیا هند، قزاقستان و آمریکا را هم در فهرست حوزه فعالیت آورده است. سوئد اکنون مقصد بعدی است و به گفته خبرنگار داگنز نیهتر به SVT، پس از استکهلم نوبت گوتنبرگ و مالمو خواهد بود.
منابع: ویکیپدیای انگلیسی، مدخل Green SM (Xanh SM) و منابع ویتنامی، دانمارکی و اندونزیایی آن؛ SVT Nyheter، ۶ نوامبر ۲۰۲۶
ابهام: تاریخ ورود به هند در ویکیپدیا بدون منبع آمده و وضعیت فعالیت در قزاقستان و آمریکا در منابع این مدخل جداگانه تأیید نشده است.
گریناسام در ویتنام چه جایگاهی دارد؟
در بازار داخلی، گریناسام در مدت کوتاهی به بازیگری بزرگ تبدیل شد. بر پایه گزارشی ویتنامی که ویکیپدیا نقل کرده، تا مه ۲۰۲۴ بیش از ۳۰ هزار تاکسی برقی در ناوگان آن بوده که بیش از ۴۰ درصد کل تاکسیهای ویتنام را تشکیل میداده است. شرکت همچنین با شرکتهای تاکسی محلی همکاری کرده و خودروهای وینفست را به آنها اجاره داده یا فروخته است، و در پلتفرم درخواست سفر Be Group سرمایهگذاری کرده است. این پیوند تنگاتنگ با وینفست باعث شده ناظران گریناسام را بخشی از راهبرد وینگروپ برای گسترش بازار خودروهای برقی خود بدانند.
منابع: ویکیپدیای انگلیسی، مدخل Green SM (Xanh SM) و منابع ویتنامی، دانمارکی و اندونزیایی آن
ابهام: آمار سهم بازار مربوط به مه ۲۰۲۴ است و رقم تازهتری در منابع بررسیشده یافت نشد.
چه انتقادها و حوادثی پیرامون این شرکت مطرح شده است؟
جدیترین ماجرا در اندونزی رخ داد. در ۲۷ آوریل ۲۰۲۶ یک تاکسی گریناسام روی گذرگاه ریلی در بکاسی متوقف ماند و با قطار برخورد کرد؛ برخوردی که به گزارش رسانههای اندونزیایی با ۱۶ کشته همراه بود. واکنش نخست شرکت بهدلیل نبود ابراز همدردی انتقاد شد، وزارت حملونقل اندونزی مدیران آن را برای ارزیابی فراخواند و پلیس اعلام کرد راننده تنها دو روز سابقه کار داشته است. در سوئد، انتقادها بیشتر اقتصادی است: اتحادیه Transport شرایط قرارداد رانندگان، از جمله بند امکان تغییر حقوق، را رد کرده و رانندگان فعلی از قیمتهای پایینتر و تشدید رقابت نگراناند.
منابع: ویکیپدیای انگلیسی، مدخل Green SM (Xanh SM) و منابع ویتنامی، دانمارکی و اندونزیایی آن؛ رادیو سوئد (P4 Stockholm)؛ SVT Nyheter، ۶ نوامبر ۲۰۲۶
ابهام: رسیدگی قضایی به حادثه بکاسی در منابع بررسیشده به نتیجه نهایی نرسیده بود؛ گزارشها درباره مسئولیت حادثه هنوز اتهام و ارزیابی اولیه است، نه حکم قطعی.
ورود گریناسام به سوئد چرا بحثبرانگیز است و چه چیزهایی هنوز روشن نیست؟
طبق اسناد اداره حملونقل سوئد (Transportstyrelsen)، گریناسام برای ۲٬۵۰۰ تاکسی مجوز گرفته است؛ بیش از کل ناوگان حدود ۱٬۹۰۰ خودرویی تاکسی استکهلم. مدیرعامل تاکسی استکهلم این تصمیم را در بازاری «بیش از حد اشباع» بسیار قابلتأمل خوانده است. اداره حملونقل در پاسخ گفته نمیتواند بهدلیل اشباع بازار مجوز را رد کند و بررسی آن فقط شامل وضعیت مالی، صلاحیت حرفهای و خوشنامی متقاضی است؛ برای مالکان سوئدی و خارجی هم شرایط یکسان است. هنوز روشن نیست چند خودرو واقعاً به خیابان میآید، سرویس دقیقاً از چه تاریخی آغاز میشود و قیمتها چه خواهد بود.
منابع: آفتونبلادت، «Kritisk mot taximiljardärens planer»؛ Carup.se، ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶؛ رونما، «گریناسام ویتنام با مجوز ۲٬۵۰۰ تاکسی وارد استکهلم میشود»
ابهام: ۲٬۵۰۰ مجوز لزوماً به معنای ۲٬۵۰۰ خودروی فعال نیست؛ تا ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶ حدود ۴۰۰ خودرو در استکهلم گزارش شده است.
پیوندهای مرتبط
گریناسام در خبرهای رونما
هفت موضوع برای کشف بعدی
از همینجا ادامه بدهید؛ هر مسیر یک تعریف و هفت پرسش تازه دارد.
همه موضوعها- ۱ سازمانها و نهادها · ۱ دقیقهاداره فدرال هوانوردی آمریکا (FAA) چیست؟ هفت پرسش درباره نهادی که آسمان آمریکا را اداره میکنداداره فدرال هوانوردی آمریکا (Federal Aviation Administration یا FAA) نهادی است که آسمان غیرنظامی ایالات متحده را مدیریت…
- ۲ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهانویدیا چیست؟ هفت پرسش درباره شرکتی که به موتور تراشهای هوش مصنوعی تبدیل شدانویدیا (NVIDIA Corporation) شرکت فناوری آمریکایی با دفتر مرکزی در سانتا کلارای کالیفرنیاست که با تراشههای گرافیکی بازیهای…
- ۳ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهحزب آلترناتیو برای آلمان (AfD) چیست؟ هفت پرسش دربارهٔ پیدایش، مواضع و جایگاه امروز آن«آلترناتیو برای آلمان» یا AfD (افدی) حزبی است که در کمتر از یک دهه از گروهی کوچک در…
- ۴ سازمانها و نهادها · ۵ دقیقهآسترازنکا چیست؟ هفت پرسش درباره غول داروسازی سوئدی–بریتانیاییآسترازنکا (AstraZeneca) یکی از بزرگترین شرکتهای داروسازی و زیستفناوری جهان است؛ شرکتی با ریشههای سوئدی و بریتانیایی که…
- ۵ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهپیمان دوستی و همکاری در جنوب شرق آسیا (TAC) چیست؟ هفت پرسشپیمان دوستی و همکاری در جنوب شرق آسیا (TAC) از اسناد پایه نظم منطقهای جنوب شرق آسیاست که…
- ۶ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهفرانکوفونی چیست؟ هفت پرسش درباره سازمان بینالمللی کشورهای فرانسهزبانسازمان بینالمللی فرانکوفونی (OIF) نهادی میاندولتی است که دولتها و حکومتهایی را گرد هم میآورد که پیوندی تاریخی…
- ۷ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهآسهآن چیست؟ هفت پرسش درباره اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیاآسهآن، یا اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا، مهمترین سازمان منطقهای جنوب شرق آسیاست که از ۱۹۶۷ تاکنون از…