سازمان ملل متحد
سازمان ملل متحد نهادی بیندولتی است که در سال ۱۹۴۵، پس از جنگ جهانی دوم، با هدف پیشگیری از جنگهای فراگیر، تقویت همکاری بین کشورها و ترویج حقوق بشر تأسیس شد. منشور آن در کنفرانس سانفرانسیسکو تدوین شد و در ۲۴ اکتبر همان سال لازمالاجرا شد. سازمان ملل اکنون ۱۹۳ کشور عضو دارد و تقریباً تمام دولتهای بهرسمیتشناختهشده در آن نمایندگی دارند. این نهاد حکومت جهانی نیست؛ تصمیمهای آن از طریق مجمع عمومی، شورای امنیت، دبیرخانه و دیگر ارکان گرفته یا پیگیری میشوند و اختیارات هر رکن تفاوت دارد. سازمان ملل علاوه بر گفتوگوهای سیاسی در کمکهای بشردوستانه، برنامههای توسعه، سلامت، آوارگان و تدوین استانداردهای بینالمللی نقش دارد. با وجود این، اجرای بسیاری از تصمیمها به همکاری دولتها و منابع مالی نیاز دارد و حق وتوی پنج عضو دائم شورای امنیت نیز بر واکنش به بحرانها اثر میگذارد. برای فهم عملکرد سازمان ملل باید میان قطعنامه، توصیه، تعهد حقوقی و اقدام اجرایی تفاوت گذاشت.

- تأسیس۱۹۴۵۸۱ سال پیش
- مقرنیویورک
- اعضا۱۹۳
شناسنامهٔ سازمان ملل متحد
United Nations · سازمانی بیندولتی برای حفظ امنیت بینالملل و صلح جهانی
- نوع
- سازمان بیندولتی، سازمان بینالمللی
- تأسیس
- ۲۴ اکتبر ۱۹۴۵
- بنیانگذار
- اتحاد جماهیر شوروی، ایالات متحده آمریکا، جمهوری خلق چین (۱۹۴۹–۱۹۱۲)
- مقر
- نیویورک
- کشور
- ایالات متحده آمریکا
- شمار اعضا
- ۱۹۳
- وبگاه
- un.org
توضیحات و منابع
این مشخصات خودکار از ویکیداده (پایگاه دادهٔ آزاد) گرفته و ماهی یک بار تازه میشود. مقالهٔ ویکیپدیای فارسی
تصویر: ویکیانبار، با مجوز آزاد.
سازمان ملل چرا و چه زمانی تأسیس شد؟
پس از ویرانیهای جنگ جهانی دوم، نمایندگان ۵۰ کشور در کنفرانس سانفرانسیسکو در ۱۹۴۵ درباره منشور سازمان جدید مذاکره کردند. منشور در ۲۶ ژوئن امضا شد و سازمان ملل در ۲۴ اکتبر ۱۹۴۵ رسمیت یافت. هدف اصلی آن فراهمکردن سازوکاری برای همکاری، حل مسالمتآمیز اختلافها و جلوگیری از جنگ فراگیر بود.
منابع این پاسخ
چه کشورهایی عضو سازمان ملل هستند؟
سازمان ملل ۱۹۳ دولت عضو دارد. تعداد اعضا در زمان شکلگیری ۵۱ کشور بود و با استقلال کشورهای بیشتر و تغییر مناسبات بینالمللی افزایش یافت. پذیرش عضو جدید با توصیه شورای امنیت و تصمیم مجمع عمومی انجام میشود. عضویت به معنی پذیرش خودکار تمام مواضع سیاسی دیگر اعضا نیست.
منابع این پاسخ
شش رکن اصلی سازمان ملل کداماند؟
شش رکن اصلی آن مجمع عمومی، شورای امنیت، شورای اقتصادی و اجتماعی، شورای قیمومت، دیوان بینالمللی دادگستری و دبیرخانه هستند. هرکدام وظیفه و اختیار متفاوت دارند. شورای قیمومت پس از استقلال آخرین سرزمینهای تحت نظارت، فعالیت عادی خود را در ۱۹۹۴ متوقف کرد؛ این به معنای حذف قانونی رکن از منشور نیست.
منابع این پاسخ
مجمع عمومی چه تفاوتی با شورای امنیت دارد؟
همه ۱۹۳ عضو در مجمع عمومی نماینده دارند و درباره طیف بزرگی از مسائل بینالمللی گفتوگو و رأیگیری میکنند. شورای امنیت فقط ۱۵ عضو دارد و مسئولیت اصلی حفظ صلح و امنیت بینالمللی را بر عهده دارد. بسیاری از قطعنامههای مجمع توصیهایاند، اما بعضی تصمیمهای شورای امنیت برای دولتها الزامآورند.
منابع این پاسخ
آیا سازمان ملل میتواند دولتها را به اجرای تصمیمها مجبور کند؟
سازمان ملل قدرت نامحدود یا ارتش مستقلی ندارد که هر تصمیمی را اجرا کند. شورای امنیت در چارچوب منشور میتواند تحریم وضع کند یا استفاده از زور را مجاز بداند، اما اجرای واقعی به دولتهای عضو و نهادهای مسئول وابسته است. همچنین دادگاه بینالمللی دادگستری در چارچوب صلاحیت خود درباره اختلافهای حقوقی دولتها رأی میدهد.
منابع این پاسخ
دبیرکل و نهادهای امدادی چه میکنند؟
دبیرکل مقام عالی اداری سازمان است و میتواند در هماهنگی سیاسی، هشدار درباره بحرانها و تلاشهای دیپلماتیک نقش ایفا کند. آژانسها و برنامههایی مانند یونیسف، برنامه جهانی غذا و کمیساریای عالی پناهندگان فعالیتهای تخصصی و امدادی دارند. این نهادها بودجه، اختیارات و ساختارهای اداری کاملاً یکسانی ندارند.
منابع این پاسخ
چرا سازمان ملل برای زندگی مردم اهمیت دارد؟
برنامههای واکسیناسیون، حفاظت از آوارگان، کمک غذایی، حل اختلافات و استانداردهای حقوق بشری میتوانند اثر مستقیم بر زندگی مردم داشته باشند. در عین حال بنبستهای سیاسی، محدودیت مالی و نبود همکاری دولتها میتوانند مانع تحقق اهداف شوند. برای ارزیابی هر اقدام باید وعده، بودجه، تصمیم حقوقی و نتیجه عملی را جداگانه بررسی کرد.
مطالعه مرتبط: پروندههای هفت
منابع این پاسخ
گاهشمار سازمان ملل متحد
- ۱۹۴۵تأسیس در نیویورک
- ۱۹۷۲کورت والدهایم، دبیرکل
- ۱۹۸۲خاویر پرز دکوئیار، دبیرکل
- ۱۹۹۲پطرس غالی، دبیرکل
- ۱۹۹۷کوفی عنان، دبیرکل
- ۲۰۰۷بان کیمون، دبیرکل
- ۲۰۱۷آنتونیو گوترس، دبیرکل
منبع گاهشمار: ویکیداده
پیوندهای مرتبط
سازمان ملل متحد در خبرهای رونما
منابع و بازبینی
هفت موضوع برای کشف بعدی
از همینجا ادامه بدهید؛ هر مسیر یک تعریف و هفت پرسش تازه دارد.
همه موضوعها- ۱ سازمانها و نهادها · ۱ دقیقهاداره فدرال هوانوردی آمریکا (FAA) چیست؟ هفت پرسش درباره نهادی که آسمان آمریکا را اداره میکنداداره فدرال هوانوردی آمریکا (Federal Aviation Administration یا FAA) نهادی است که آسمان غیرنظامی ایالات متحده را مدیریت…
- ۲ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهانویدیا چیست؟ هفت پرسش درباره شرکتی که به موتور تراشهای هوش مصنوعی تبدیل شدانویدیا (NVIDIA Corporation) شرکت فناوری آمریکایی با دفتر مرکزی در سانتا کلارای کالیفرنیاست که با تراشههای گرافیکی بازیهای…
- ۳ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهحزب آلترناتیو برای آلمان (AfD) چیست؟ هفت پرسش دربارهٔ پیدایش، مواضع و جایگاه امروز آن«آلترناتیو برای آلمان» یا AfD (افدی) حزبی است که در کمتر از یک دهه از گروهی کوچک در…
- ۴ سازمانها و نهادها · ۵ دقیقهآسترازنکا چیست؟ هفت پرسش درباره غول داروسازی سوئدی–بریتانیاییآسترازنکا (AstraZeneca) یکی از بزرگترین شرکتهای داروسازی و زیستفناوری جهان است؛ شرکتی با ریشههای سوئدی و بریتانیایی که…
- ۵ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهپیمان دوستی و همکاری در جنوب شرق آسیا (TAC) چیست؟ هفت پرسشپیمان دوستی و همکاری در جنوب شرق آسیا (TAC) از اسناد پایه نظم منطقهای جنوب شرق آسیاست که…
- ۶ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهفرانکوفونی چیست؟ هفت پرسش درباره سازمان بینالمللی کشورهای فرانسهزبانسازمان بینالمللی فرانکوفونی (OIF) نهادی میاندولتی است که دولتها و حکومتهایی را گرد هم میآورد که پیوندی تاریخی…
- ۷ سازمانها و نهادها · ۶ دقیقهآسهآن چیست؟ هفت پرسش درباره اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیاآسهآن، یا اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا، مهمترین سازمان منطقهای جنوب شرق آسیاست که از ۱۹۶۷ تاکنون از…