آلرژی به گوشت قرمز با نیش کنه؛ هفت پرسش دربارهٔ سندرم آلفا-گال
سال ۲۰۰۶، چند ماه پس از آنکه داروی ضدسرطان ستوکسیماب به بازار آمد، در شهر بنتونویل در ایالت آرکانزاس آمریکا دو بیمار در همان نخستین تزریق دچار واکنش آلرژیک شدید شدند و یکی از آنها در مدت کوتاهی جان باخت. گزارشهای مشابه از کارولینای شمالی، تنسی، میزوری و ویرجینیا هم میرسید. گروه توماس پلتس-میلز، آلرژیشناس دانشگاه ویرجینیا، وقتی نقشهٔ این واکنشها را کشید، تنها نقشهٔ مشابهی که پیدا کرد نقشهٔ بیماریای بود که کنهها منتقل میکنند. همین سرنخ به کشف بیماریای عجیب رسید: آلرژی به گوشت قرمز که با نیش یک کنه آغاز میشود و امروز «سندرم آلفا-گال» نام دارد. یک قند کوچک چطور میتواند هم دارو را خطرناک کند و هم استیک را؟

آلفا-گال چیست و چرا بدن انسان آن را غریبه میداند؟
آلفا-گال نام کوتاه مولکولی قندی به نام گالاکتوز-آلفا-۱،۳-گالاکتوز است. به نوشتهٔ مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC)، بدن بیشتر پستانداران مانند گاو، خوک و گوسفند این مولکول را میسازد، اما بدن انسان نه. آلفا-گال در بزاق برخی کنهها هم یافت میشود.
از آنجا که بدن ما این قند را نمیسازد، دستگاه ایمنی آن را بیگانه میشناسد. پلتس-میلز و همکارانش در مقالهای مروری توضیح میدهند که همهٔ انسانها بهطور طبیعی علیه آلفا-گال پادتنهایی از نوع IgM، IgG و IgA دارند و این پاسخ بهخودیخود آلرژی نیست. مشکل وقتی شروع میشود که بدن علیه آن پادتن از نوع IgE بسازد؛ همان پادتنی که پشت آلرژیهاست. از آن پس خوردن گوشت پستانداران یا تماس با برخی فراوردههای پستانداران، مانند لبنیات یا داروهای حاوی ژلاتین، میتواند واکنش آلرژیک به راه بیندازد.
منابع این پاسخ
یک داروی سرطان چگونه پژوهشگران را به کنهها رساند؟
ستوکسیماب پادتنی آزمایشگاهی برای درمان سرطان روده و سر و گردن است. به نوشتهٔ مقالهای در نشریهٔ نیوانگلند ژورنال آو مدیسین در ۲۰۰۸، برچسب دارو میزان واکنش شدید را حدود ۳ درصد اعلام میکرد، اما در بیمارانی در تنسی و کارولینای شمالی این رقم به ۲۲ درصد رسیده بود.
پژوهشگران نمونهٔ خون پیش از درمان ۷۶ بیمار را بررسی کردند. ۲۵ نفر به دارو واکنش نشان داده بودند و ۱۷ نفر از آنها از پیش IgE ضد دارو در خون داشتند، در حالی که از ۵۱ بیمار بدون واکنش فقط یک نفر چنین پادتنی داشت. هدف این پادتنها قند آلفا-گال روی مولکول دارو بود. این پادتن در ۲۰٫۸ درصد افراد سالم در تنسی دیده شد، اما در بوستون فقط در ۰٫۶ درصد. در همین دوره سه نفر از اعضای گروه پلتس-میلز هم پس از نیش کنه به گوشت قرمز حساس شدند و سطح IgE ضد آلفا-گال در خونشان چند برابر شد.
منابع این پاسخ
- New England Journal of Medicine؛ Cetuximab-Induced Anaphylaxis and IgE Specific for Galactose-α-1,3-Galactose (۲۰۰۸)
- Allergy (Platts-Mills و همکاران)؛ The Immunology of Alpha-Gal Syndrome: History, Tick Bites, IgE, and Delayed Anaphylaxis to Mammalian Meat
- Journal of Allergy and Clinical Immunology؛ The alpha gal story: Lessons learned from connecting the dots (۲۰۱۵)
نیش کنه چگونه آلرژی به گوشت قرمز میسازد؟
به نوشتهٔ CDC، کنه هنگام نیشزدن ممکن است آلفا-گال را از بزاقش وارد خون کند و دستگاه ایمنی در واکنش به آن حساس شود. در آمریکا بیشترین ارتباط با کنهٔ «ستارهتنها» است؛ کنهای که مادهاش لکهای سفید روی پشت دارد. چند مورد هم پس از نیش کنههای پاسیاه گزارش شده است.
این بیماری فقط آمریکایی نیست. پژوهشگران در اروپا کنهٔ Ixodes ricinus و در استرالیا کنهٔ Ixodes holocyclus را با این آلرژی مرتبط دانستهاند. همه کسانی که کنه نیششان میزند به آن دچار نمیشوند و CDC میگوید دلیلش هنوز معلوم نیست. به نوشتهٔ NIH، دانشمندان هنوز سازوکار دقیق اینکه نیش کنه چگونه این آلرژی را میسازد نمیدانند. آنچه میدانیم این است که بیشتر بیماران از نیشهای متعدد کنه خبر میدهند و پادتن آنها پس از نیش تازه بالا میرود.
منابع این پاسخ
چرا واکنش چند ساعت پس از غذا رخ میدهد؟
بیشتر آلرژیهای غذایی، مانند آلرژی به بادامزمینی، چند دقیقه پس از خوردن خود را نشان میدهند. اما به نوشتهٔ CDC، نشانههای سندرم آلفا-گال معمولاً ۲ تا ۶ ساعت پس از خوردن گوشت قرمز یا لبنیات ظاهر میشوند. فردی ممکن است شام همبرگر بخورد و نیمهشب با کهیر یا تنگی نفس بیدار شود، بیآنکه به غذای چند ساعت پیش شک کند. نشریهٔ سلامت NIH مینویسد همین تأخیر تشخیص را دشوار میکند.
چرا این تأخیر رخ میدهد؟ پاسخ قطعی هنوز در دست نیست. بهترین فرضیهٔ پلتس-میلز و همکارانش به گوارش چربی برمیگردد. آلفا-گال در گوشت بخشی به شکل گلیکولیپید، یعنی قند متصل به چربی، وجود دارد. این چربیها از راه دستگاه لنفاوی و درون ذراتی به نام شیلومیکرون جذب میشوند و پس از تبدیل به ذرات کوچکتر به خون میرسند. این مسیر طولانی شاید توضیح دهد چرا واکنش ساعتها بعد آغاز میشود. خود پژوهشگران تأکید میکنند شواهد برای اثبات کامل این فرضیه کافی نیست.
منابع این پاسخ
نشانههای سندرم آلفا-گال چیست و کی باید به اورژانس رفت؟
طبق فهرست CDC، واکنشها میتواند شامل کهیر یا بثورات خارشدار، تهوع یا استفراغ، دلدرد شدید، سوزش سر دل، اسهال، سرفه و تنگی نفس، افت فشار خون، تورم لبها و گلو و زبان و پلکها، و سرگیجه یا حالت غش باشد. ترکیبی از این نشانهها میتواند به آنافیلاکسی برسد؛ واکنشی که چند دستگاه بدن را درگیر میکند و ممکن است کشنده باشد. یک فرد ممکن است به همهٔ فراوردههای حاوی آلفا-گال واکنش نشان ندهد و حتی واکنشش به یک غذای مشخص هر بار فرق کند.
CDC تأکید میکند که در صورت واکنش آلرژیک شدید باید فوراً به اورژانس رفت. نکتهٔ مهم دیگر این است که ممکن است هفتهها تا ماهها پس از نیش کنه طول بکشد تا نشانهها ظاهر شوند. تشخیص با معاینه، شرححال دقیق و آزمایش خون برای پادتن ضد آلفا-گال انجام میشود. پزشک ممکن است قلم تزریق خودکار اپینفرین هم تجویز کند، و حتی پس از استفاده از آن باید به اورژانس رفت.
چند نفر گرفتار این آلرژیاند و چرا شمارشان رو به افزایش است؟
CDC در گزارشی در نشریهٔ MMWR در ۲۰۲۳ آزمایشهای خون آمریکا را بررسی کرد. از ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۲ بیش از ۱۱۰ هزار مورد مشکوک به سندرم آلفا-گال شناسایی شد. اما چون بسیاری از بیماران هرگز آزمایش نمیشوند، CDC برآورد میکند ۹۶ هزار تا ۴۵۰ هزار نفر در آمریکا از ۲۰۱۰ به این آلرژی دچار شده باشند. بیشترین موارد در ایالتهای جنوبی، میانهغربی و میانهٔ ساحل اقیانوس اطلس است، یعنی جایی که کنهٔ ستارهتنها زندگی میکند.
دو عامل در افزایش شمار بیماران نقش دارد. یکی گسترش قلمرو کنه است؛ به نوشتهٔ NIH، این کنه امروز از تگزاس تا نیوانگلند دیده میشود. دیگری آگاهی کم پزشکان است. در نظرسنجی CDC، ۴۲ درصد پزشکان اصلاً نام این بیماری را نشنیده بودند. CDC میگوید هنوز روشن نیست افزایش موارد نشانهٔ گسترش واقعی بیماری است، نتیجهٔ آگاهی بیشتر، یا هر دو.
منابع این پاسخ
چگونه پیشگیری کنیم و آیا درمانی در راه است؟
به گفتهٔ CDC، بهترین راه پیشگیری جلوگیری از نیش کنه است. NIH توصیه میکند لباس را با پرمترین آغشته کنید، دافع حشره بزنید، از علفزار بلند دوری کنید و پس از بازگشت بدنتان را برای کنه بگردید. به گفتهٔ اسکات کامینز، آلرژیشناس دانشگاه کارولینای شمالی، در برخی افراد این آلرژی با گذشت زمان از بین میرود و دوری از نیش دوباره کلید آن است. تا آن زمان بیماران زیر نظر پزشک از گوشت پستانداران و گاه لبنیات دوری میکنند.
در ۲۰۲۰، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تغییر ژنتیکی خوکهایی به نام گالسیف را تأیید کرد که آلفا-گال قابلتشخیصی ندارند. در ۲۰۲۶ پژوهشگران NIH پادتنهایی یافتند که در آزمایشگاه اتصال IgE بیماران به آلرژنها را مهار کردند، اما هنوز درمانی در دسترس نیست.
جمعبندی: سندرم آلفا-گال نشان میدهد سلامت ما چقدر به طبیعت اطرافمان گره خورده است؛ نیش یک کنه میتواند بشقاب غذایمان را برای سالها تغییر دهد.
مطالعه مرتبط در هفت: ریشهکنی آبله؛ هفت پرسش دربارهٔ تنها بیماری انسانی که از جهان حذف شد
منابع این پاسخ
- CDC؛ About Alpha-gal Syndrome (۲۰۲۶)
- NIH News in Health؛ An Uptick in Ticks (۲۰۲۳)
- FDA (PR Newswire)؛ FDA Approves First-of-its-Kind Intentional Genomic Alteration in Line of Domestic Pigs (۲۰۲۰)
- NIH News in Health؛ Finding Treatments for Tick-Related Red Meat Allergy (۲۰۲۶)
- NIH Research Matters؛ Antibodies may prevent tick-related syndrome (۲۰۲۶)
منابع و بازبینی
- CDC؛ About Alpha-gal Syndrome (۲۰۲۶)
- Allergy (Platts-Mills و همکاران)؛ The Immunology of Alpha-Gal Syndrome: History, Tick Bites, IgE, and Delayed Anaphylaxis to Mammalian Meat
- New England Journal of Medicine؛ Cetuximab-Induced Anaphylaxis and IgE Specific for Galactose-α-1,3-Galactose (۲۰۰۸)
- Journal of Allergy and Clinical Immunology؛ The alpha gal story: Lessons learned from connecting the dots (۲۰۱۵)
- NIH News in Health؛ An Uptick in Ticks (۲۰۲۳)
- CDC؛ Symptoms of Alpha-gal Syndrome (۲۰۲۶)
- CDC MMWR؛ Geographic Distribution of Suspected Alpha-gal Syndrome Cases, United States, 2017–2022
- FDA (PR Newswire)؛ FDA Approves First-of-its-Kind Intentional Genomic Alteration in Line of Domestic Pigs (۲۰۲۰)
- NIH News in Health؛ Finding Treatments for Tick-Related Red Meat Allergy (۲۰۲۶)
- NIH Research Matters؛ Antibodies may prevent tick-related syndrome (۲۰۲۶)
هفت موضوع برای کشف بعدی
از همینجا ادامه بدهید؛ هر مسیر یک تعریف و هفت پرسش تازه دارد.
همه موضوعها- ۱ طبیعت · ۵ دقیقهپلاتیپوس؛ هفت پرسش دربارهٔ پستانداری که تخم میگذارد، نیش زهری دارد و با منقارش برق شکار را حس میکندسال ۱۷۹۹، در موزهٔ بریتانیا در لندن، جورج شاو، نگهدار مجموعههای تاریخ طبیعی، پوستی خشکشده را که از…
- ۲ تاریخ · ۵ دقیقهترانزیستور؛ هفت پرسش دربارهٔ قطعهای که از یک تکه ژرمانیوم شروع شد و امروز میلیاردها بار در یک تراشه تکرار میشوددو روز پیش از کریسمس ۱۹۴۷، چند مدیر آزمایشگاههای بل دور میزی جمع شدند تا وسیلهای عجیب را…
- ۳ طبیعت · ۶ دقیقهآکسولوتل؛ هفت پرسش دربارهٔ سمندری که هرگز بزرگ نمیشود و پای قطعشدهاش را دوباره میسازددر سال ۱۸۶۴، سیوچهار جانور زندهٔ عجیب از شهر مکزیکو به پاریس رسیدند. قرار بود فقط تماشاگران باغوحش…
- ۴ طبیعت · ۶ دقیقهآذرخش؛ هفت پرسش دربارهٔ جرقهای که از سطح خورشید داغتر استروی سالیوان، پارکبان سابق در ایالت ویرجینیا در آمریکا، رکوردی دارد که هیچکس آرزویش را نمیکند. به ثبت…
- ۵ طبیعت · ۶ دقیقههشتپا؛ هفت پرسش دربارهٔ جانوری با سه قلب، خون آبی و بازوهایی که خودشان فکر میکنندیک شب در اوایل سال ۲۰۱۶، وقتی کارکنان آکواریوم ملی نیوزیلند در شهر ناپیر به خانه رفته بودند،…
- ۶ تاریخ · ۶ دقیقهچرنوبیل؛ هفت پرسش دربارهٔ انفجاری که جهان نخست از کفش کارگران نیروگاهی در سوئد فهمیدصبح دوشنبه ۲۸ آوریل ۱۹۸۶، کلیف رابینسون، شیمیدان نیروگاه هستهای فورسمارک در شمال استکهلم، از دستشویی به رختکن…
- ۷ طبیعت · ۶ دقیقهزنبور عسل؛ هفت پرسش دربارهٔ حشرهای که میرقصد، عسل میسازد و سفرهٔ ما را پر میکنداکتبر ۱۹۷۳، مؤسسهٔ کارولینسکا در استکهلم اعلام کرد جایزهٔ نوبل پزشکی آن سال به سه پژوهشگر رفتار جانوران…